Alfa-námskeið að hefjast í Grensáskirkju

Best að rjúfa þögnina hér með því að benda á hið ágæta Alfa-námskeið sem hefst í Grensáskirkju fimmtudaginn 10. febrúar og lýkur 14. apríl. Farið er í grundvallaratriði kristinnar trúar og málin rædd í hópum. Um 15 milljónir manna um víða veröld hafa sótt þetta námskeið sem hentar í margvíslegu umhverfi og menningu. Námskeiðið hefur verið kennt hér á landi í 15 ár og nokkur þúsund manns sótt það.

Námskeiðið í Grensáskirkju er samstarf kirkjunnar og Kristniboðssambandsins. Leiðbeinendur verða séra Ólafur Jóhannsson sóknarprestur og kristniboðarnir séra Ragnar Gunnarsson og Skúli Svavarsson. Óhætt er að mæta á fyrsta skiptið án nokkurra skuldbindinga. Kvöldið hefst kl. 19, með því að við borðum öll saman, síðan er fyrirlestur og loks umræður. Dagskrá lýkur um 21.45.

Nánari upplýsingar og skráning í símum 528 4410 og 533 4900 og á netföngin [e-mail] og [e-mail]. Nánari upplýsingar um námskeiðið almennt eru m.a. á www.alfa.is og www.alpha.org.

Heiðarleiki

Á þjóðfundinum sem haldinn var í liðnum mánuði og 1231 skráður Íslendingur sótti kom fram að gildið sem fundarmenn vildu helst leggja áherslu á er heiðarleiki. Þar komu fram nokkur önnur lykilgildi sem einnig eru mjög mikilvæg og sum þeirra eru nátengd heiðarleikanum. Má þar nefna jafnrétti, réttlæti, virðingu, frelsi, fjölskylduna, kærleika og ábyrgð.

Þessi viðbrögð eru eðlilegt þegar flett hefur verið ofan af hverjum svikum á fætur öðrum í aðdraganda hrunsins og enn bætast við ný mál í hverri viku. Sum eru meira að segja frá síðustu mánuðum. Spurning sem vaknaði í huga mér þarna á fundinum var hvort allir viðstaddir væru tilbúnir að ganga veg heiðarleikans. Eða erum við aðallega að leita að heiðarleika hjá náunganum? Framan af var talað um að fáeinir tugir manna bæru ábyrgð á hruninu. Tæknilega má það vel vera en tíminn virðist ætla að leiða fram fleiri nöfn en þau. Óheiðarleiki almennt hefur átt sér mun fleiri aðdáendur og margur hefur selt heiðarleika sinn fyrir lítið.

Vandi íslensks samfélags hefur m.a. verið sá að við höfum ekki tekið lög og reglur allt of alavarlega á undanförnum árum og áratugum. Við teljum okkur oft vita betur eða viljum ekki beygja okkur undir gildandi lög og reglur. Á það við um mörg svið mannlífsins. Eitt dæmi er skatta- og tryggingasvik sem hafa lengi verið vinsæl á Íslandi. Leiðarljósið er skammvinnur gróði sem kemur okkur undan því að taka þá ábyrgð sem okkur ber og láta náungann borga brúsann. Þetta hefur á köflum verið svo samofið verslun og þjónustu að fólk hefur ýmist hlegið eða hrópað að þeim sem hafa kosið leið heiðarleikans.

Biblían kennir okkur að sá sem er trúr í smáu sé það einnig í stóru. Sá sem er ekki fær um að sýna trúmennsku í hinu smáa mun ekki gera það í hinu stóra. Uppbygging nýs samfélags þar sem heiðarleiki ræður þarf að eiga sér stað frá grunni og spanna alla aldurshópa. Ekki er nóg að horfa á þá sem voru ótrúir í hinu stóra. Við þurfum öll að horfa í eigin barm ekki síður en náungans, og skoða hvað fór úrskeiðis, játa brot okkar og iðrast og halda síðan á vit framtíðarinnar með von um betri tíma.

Til að eiga þá von þurfum við að halda okkur við kristinn mannskilning sem er raunsær um eðli mannsins. Maðurinn er í eðli sínu bæði góður og illur og spillingin kemur frá hjarta okkar. Við stöndum andspænis þeirri freistingu til dauðadags þó svo köllum kirstins manns sé að deyða holdið, það er að hleypa ekki spillingunni til áhrifa í lífi sínu. Líf kristins manns er barátta.

Heiðarleiki snýst um traust. Traust og kærleikur eru nátengd. Frelsi og ábyrgð þurfa að fara saman. Þannig má lengi telja og tengja hvert gildið við annað eða önnur. Leið heiðarleikans er ekki alltaf auðveldust og langt í frá ódýrust. En þegar upp er staðið snýst heiðarleiki umfram annað um það hvort við elskum Guð og náungann eða aðeins okkur sjálf.

Gleði heimamanna mikil

Þarna bjuggum við nú fjölskyldan í fjögur og hálft ár í næsta húsi við nýju skólahúsin. Þessi nýi skóli mikil bót fyrir samfélagið og veitir og mun veita hundruðum ungra stúlkna tækifæri til framhaldsnáms og vonandi sem flestum til háskólanáms í kjölfarið. Til hamingju kæru vinir í Propoi, Chepareria, Pókothéraði, Keníu!

Íslendingum þakkað í Kenía

Hálft maraþon á laugardag

Þá er Reykjavíkurmaraþonið að bresta á. Hef ekki hlaupið þetta áður og æta að reyna við hálft, 21 km. Þið getið heitið á mig á www.marathon.is en ég hleyp til styrktar Kristniboðssambandinu.

Ríkiskirkja í Noregi

Ég fylgdist aðeins með biskupskjöri í Rogalandi, Stafangri, í Noregi fyrir nokkrum vikum, ekki síst þar sem ég þekkti aðeins til kandídata og einn nokkuð vel. Nokkrir voru í framboði eins og sagt er og einn fékk flest atkvæði, held ég með nokkrum yfirburðum. Hann verður þó ekki biskup heldur sá sem var annar á listanum. Skýringin er sú að kirkjumálaráðherran valdi hann og það þó svo hann telji sig talsmann lýðræðis innan kirkjunnar. Trúlega var hann að velja skoðanabróður sinn í biskupsembættið. Sem betur fer erum við lengra komin en Norðmenn í þessu og merkilegt aðnorska kirkjan hafi ekki náð lengra með að ráða sínum málum sjálf. Ein skýring er kannski sú að róttæku flokkarnir vilja ekkert endilega meiri aðskilnað ríkis og kirkju. Valdhafarnir eiga áfram að geta ráðskast með hana.

Setning Alþingis með guðsþjónustu

Vera má að farið sé að fyrna yfir þessa umræðu en mikið var úr því gert að fjórir þingmenn kusu að láta sig vanta í guðsþjónustu við setningu Alþingis. Ég náði ekki að fylgjast með allri umræðunni en þar bar á því að menn væru að blanda ýmsu saman. Og kannski hafa blessaðir þingmennirnir ekki hugsað málið alveg til enda.

Væntanlega voru menn að mótmæla tengslum ríkis og kirkju hér á landi og létu sig þess vegna vanta. Þetta var ákveðið tækifæri til að vekja athygli á því og kannski sjálfum sér í leiðinni.

Einhverjir töluðu um trúfrelsi og í því sambandi hefði ég kosið að fá að vita hvort þessir fjórir einstaklingar eru skráðir í eitthvert trúfélag, ekkert eða þjóðkirkjuna. Tal um trúfrelsi án þessara upplýsinga hljómar svolítð sem tómt tal.

Ef þetta var eitthvað meira en andmæli við tengsl kirkju og ríkis, t.d. almenn andúð í garð kirkju og kristni í landinu er spurning hversu samkvæmt þetta fólk ætlar að vera sjálfu sér þegar það er boðið í brúðkaup í kirkju, sækir jarðarför (guðsþjónustu) ættingja í kirkju og svo framvegis. Hvers vegna að mæta hér og ekki þar. Kannski einhver vilji fylgja því eftir?

Hér takast annars á íslensk menning og hefð og róttækar hugmyndir og spurning hvernig menn ætla að lifa saman í sátt og samlyndi í fjölhyggju framtíðarinnar. Þýðir það endilega að henda eigi út allri kristinni hefð á opinberum vettvangi?

 

Ofsóknir fjær og nær

Í nýtútkomnum Bjarma, tímariti um kristna trú, er birt kort og listi yfir 50 verstu lönd heims þegar kemur að ofsóknum. Flest eru þau fjarri okkur en upplýsingarnar koma frá Open Doors, kristniboðssamtökum sem sérhæfa sig í stuðningi við kristið fólk í löndum sem halda niðri kristnu fólki, flokka það sem annars flokks eða ofsækja það beint og óbeint (láta ofsóknir nágranna viðgangast).

Tvennt hefur annars vakið athygli mína og er ekki svo fjarri okkur. Annars vegar upplýsingar dansks vinar um að 200 Íranir hafi þar í landi tekið kristna trú á liðnum misserum - og að prestur þeirra sé lagður í einelti - eða ofsóttur - en hann er sjálfur af írönskum uppruna. Þrisvar hefur verið kveikt í bílnum hans og einu sinni voru felgur losaðar til þess að hann missti stjórn á ökutækinu þegar hann færi af stað. Hins vegarer  frétt á vefsíðu Vårt land, norska dagblaðsins (www.vl.no),  um að ríkisstarfsmenn hafi lekið upplýsingum um ný nöfn og heimilisföng fólks sem er í felum þar í landi þar sem fjölskyldur þeirra vilja ná til þeirra og væntanlega taka af lífi (heiðursmorð) eða gera þeim lífið leitt. Þessar upplýsingar eiga að vera algjört trúnaðarmál og mjög fáir sem hafa aðgang að þeim en um er að ræða fólk sem vinnur á skrifstofum hins opinbera og er af sama uppruna og viðkomandi einstaklingar.

Hinn harði heimur ofsókna er ekki eins fjarlægur og maður hefði haldið.

 

Gleðilegt sumar

Páskar liðu án þess að hér væri nokkuð skrifað, nú er sumar samkvæmt almanakinu. Til hamingju með það. Hvernig sem veðrið verður þá fer hlýnandi, birtan lýsir upp daginn og brátt nóttina líka. Það var meira jafnvægi í þessum málum á Afríkuárunum (1983-1991 og 1998-2001).

Vorið kveikir nýja von og bjartsýni. Umfram allt er það Drottinn sem er von okkar, haldreipi og styrkur í erfiðleikum og mótlæti.

„Drottin Guð er styrkur minn og lofsöngur. Hann var mér til hjálpræðis.“ Tökum þann vitnisburð Ritningarinnar með okkur inn í sumarið.  

Þróunarsamvinna á þrengingartímum

Nú e.h. átti ég upphaflega að stýra málþingi átta mannúðarsamtaka í alþjóðlegri þróunarsamvinnu um slíkt starf á þrenginartímum. En veikindi hafa haldið mér heima, því miður, því dagskráin leit vel út. Þetta er gott framtak til að minna á ábyrgð okkar á þrenginum í fjarlægð um leið og við glímum við þær hér. 
Hin svokölluðu þúsaldarmarkmið SÞ voru sett með árið 2015 í huga. Við erum rúmlega hálfnuð þangað í tíma en ekki í verki. Á þessum 15 árum átti að útrýma fátækt, tryggja aðgengi barna að heilsugæslu og grunnmenntun svo nokkuð sé nefnt. Hætt er við því að kreppan setji alvarlegt bakslag í að ná þessu marki.
En þessi átta samtök vilja halda sínu striki og gleðilegt er að utanríkisráðuneytið er í góðu samstarfi við samtökin sem mynda saman e.k. reglhlífarsamtök: ABC barnahjálp, Barnaheill, Hjálparstarf kirkjunnar, Kristniboðssambandið, Rauði krossinn, UNICEF og UNIFEM.     

 

Vandmeðfarið

Ég er í hópi þeirra sem hafa reynslu af tekjutengingu barnabóta. Hugsunin er góð en í framkvæmd á liðnum áratug var þetta ekkert sniðugt. Ef fólk hafði örlítið hærri laun en lágmarkslaun var strax farið að skera af.
Ég reiknaði út að við værum nánast með skatthlutfall upp á 55% þegar allt kom til alls með tekjutengingu barnabóta og vaxtabóta. Þegar ofan á bættist kostnaður við leikskóla var takmarkað vit í því fyrir hjón að vinna bæði úti - nema til þess að komast reglulega út úr húsi eða fólk væri á nokkuð háum launum.
Vandinn við þessa tilhögun er að mörkin verða oft svo lág og verðbólgunni er ekki fylgt eftir, sbr. hvernig persónuafslátturinn skrapp saman hlutfallslega þó svo talan héldi sér og jafnvel hækkaði.
Annað hvort þarf að gefa upp skýr viðmið - eða bjóða betur (hátekjuskatt).

Þarf að auka tekjutengingu